Yönetmen Mümin Barış Belgesel Sinemaya Eşit Destek Verilmediğini Açıkladı
Türkiye'deki bağımsız belgesel üretimi, finansman sıkıntıları ve festivallerdeki eşitsiz uygulamalar sebebiyle zorlu bir süreçten geçiyor. Yönetmen Mümin Barış, kamu desteklerinin yetersizliğine ve harcanan emeğin karşılığını bulamamasına dikkat çekerek, belgesellerin kurmaca filmlerle eşit koşullarda değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Türkiye’deki bağımsız belgesel üretimi, finansman sıkıntıları ve festivallerdeki eşitsiz uygulamalar sebebiyle zorlu bir süreçten geçiyor. Yönetmen Mümin Barış, kamu desteklerinin yetersizliğine ve harcanan emeğin karşılığını bulamamasına dikkat çekerek, belgesellerin kurmaca filmlerle eşit koşullarda değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Türk sinemasının usta isimlerinden Tunç Okan’ın yaşamını ve sanatını merkeze alan “Bay Okan” belgeseline imza atan Barış, yapım sürecinde yaşadıkları zorlukları ve sinema sektöründeki yapısal problemleri paylaştı.
Dünya prömiyerini 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde yapan “Bay Okan” belgeseli, yakında 37. Ankara Film Festivali’nde izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Belgesel ile kurmaca anlatımı ustaca harmanlayan yapım; göç, aidiyet ve yabancılaşma gibi derin meseleleri ele alıyor. Yönetmen Mümin Barış, belgesel üretiminin ekonomik boyutuna değinerek kamu desteklerinin ve festival ödüllerinin yapım maliyetlerinin çok gerisinde kaldığını ifade etti.
Yarışmalardaki Ayrım Kaldırılmalı ve Destekler Artırılmalı
Yıllar süren emeğin ve harcanan milyonlarca liranın karşılığının alınamadığını belirten Mümin Barış, ödüllerin bütçenin ancak yüzde beşini karşıladığını dile getirdi. Bakanlık tarafından belgesellere verilen desteğin kurmaca filmlere kıyasla onda birinden bile az olduğunu vurgulayan yönetmen, ulusal yarışmalardaki kategorize etme anlayışının da değişmesi gerektiğini belirtti. Ankara Film Festivali gibi organizasyonlar sinemacılara katkı sunmaya çalışsa da uluslararası alandaki büyük festivallerin bu ayrımı çoktan kaldırdığına dikkat çekti.
Berlinale’de Mati Diop’un “Dahomey” belgeselinin ana yarışmada Altın Ayı kazandığını, Michael Moore’un “Fahrenheit 9/11” yapımının ise 2004 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’yi elde ettiğini hatırlatan Barış, sorunun yalnızca ekonomik desteklerle sınırlı olmadığını kaydetti. Görüntü yönetmeni, kurgucu ve ses tasarımcısı gibi teknik ekiplerin emeğinin göz ardı edildiğini söyleyen yönetmen, belgesellere sadece en iyi film ödülü verilmesinin yanlış bir yaklaşım olduğunu belirtti. Yönetmen, eleştirisini kuramcı Trinh T. Minh-ha’nın “Belgesel diye bir şey yoktur” sözleriyle özetledi.
“Bay Okan” Belgeselinin Çekim Sürecinde Yaşananlar
Senarist Tayfun Luxembourgeus’un Tunç Okan sineması üzerine hazırladığı doktora çalışmasından doğan “Bay Okan” filmi için Fransa’nın Nice kentine giden ekip, usta yönetmenle on gün boyunca çekim gerçekleştirdi. Tunç Okan’ın belgesel fikrine uzun süre alışamadığını ve “Neden kurmaca yapmıyorsunuz?” diye sorarak kendilerine kurmaca sinopsisler gönderdiğini belirten Barış, sonunda usta ismi ikna etmeyi başardıklarını söyledi. Kültür Bakanlığından alınan desteğin giderlerin küçük bir kısmını karşıladığını, kalan bütçenin yapımcı Kemal Onur Karakuş tarafından üstlenildiğini ifade etti.
Göç ve Sınıfsal Eşitsizlik Günümüzde Çok Daha Sert
Tunç Okan’ın “Otobüs” ve “Sarı Mersedes” filmlerinin güncelliğini de değerlendiren Mümin Barış, kendisinin de 1989 yılında Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç ettiğini hatırlattı. Okan’ın filmlerinin bugün çekildikleri döneme göre çok daha güncel olduğunu belirten Barış, göç, yabancılaşma ve sınıfsal eşitsizliğin günümüzde eskiye oranla çok daha sert hissedildiğini söyledi. Yönetmen, bir sonraki film projesinin yine Bulgaristan göçünü konu alacağını sözlerine ekledi.

Kaynak: Birgün ·


