Apaçık Radyo’da “Almanca Dersi” ve Çevirmen Ayşe Sarısayın Sohbeti
Siegfried Lenz'in "Almanca Dersi" romanı, Apaçık Radyo'da Didem Bayındır'ın sunduğu "Dünyayı Çevirenler"de çevirmen Ayşe Sarısayın'ın katılımıyla konuşuluyor.
Didem Bayındır’ın Apaçık Radyo’da hazırlayıp sunduğu “Dünyayı Çevirenler” programı, bu kez Siegfried Lenz edebiyatına eğiliyor. Programın yeni konuğu, Lenz’in eserlerini Türkçeye kazandıran çevirmen Ayşe Sarısayın. Sohbetin ilk bölümü bugün, devamı ise önümüzdeki hafta saat 15.30’da yayınlanacak.
Konuşmanın merkezinde, Lenz’in 1968’de yayımlanan romanı “Almanca Dersi” (Deutschstunde) yer alıyor. Yapıt, 20. yüzyıl Alman edebiyatının olduğu kadar savaş sonrası dönemin de en önemli metinlerinden biri sayılıyor.
Küçük Bir Kasabada İtaat ve Sanat
Roman, Nazi Almanyası yıllarında küçük bir kasabada geçer. Polis memuru Jens Ole Jepsen, çocukluk arkadaşı olan ressam Max Ludwig Nansen’e konulan resim yapma yasağını uygulamakla görevlendirilir. Jepsen, devletin otoritesini ve emirlerini hiç sorgulamadan yerine getirir.
Aradaki bağı çözmek zorunda kalan ise oğlu Siggi olur. Siggi, bir yanda babasının itaati ve “görev tutkusu”, diğer yanda ressamın sanatsal özgürlüğü arasında sıkışıp kalır. Yıllar sonra, suçlu gençlerin ıslah edildiği bir adada yaşarken Almanca dersinde kendisine verilen “görev tutkusu” başlıklı kompozisyon, bütün anıları yeniden gün yüzüne çıkarır.
Bireysel hafıza, aile ilişkileri, otorite, vicdan ve sanatın bağımsızlığı etrafında örülen çok katmanlı anlatı, Nazi döneminin ideolojik ve siyasal suçlarını gündelik hayatın içinde görünür kılar. Kitap, bu suçların nasıl sıradanlaştığını ve itaat kültürünün bireyin ahlaki muhakemesini nasıl felç ettiğini sorgular.
Arendt’in İzinde: Kötülüğün Sıradanlığı
Lenz’in kurduğu perspektif, Hannah Arendt’in “kötülüğün sıradanlığı” kavramsallaştırmasını akla getirir. Yazar, kötülüğün yalnızca fanatik ideologlardan değil, görevini sorgulamadan yerine getiren sıradan insanlardan da doğabileceğini gösterir.
“Almanca Dersi”, savaş sonrası Alman edebiyatında geçmişle hesaplaşma (Vergangenheitsbewältigung) geleneğinin en güçlü örneklerinden biri kabul ediliyor. Metin, aynı zamanda sanatın iktidar karşısındaki bağımsızlığını ve özgür düşüncenin vazgeçilmezliğini savunması bakımından da ayrı bir değer taşıyor.
İki Haftalık Sohbetin Gündemi
Ayşe Sarısayın ile yapılacak sohbet, Lenz’in psikolojik derinliğini, çok katmanlı anlatı tekniğini ve hafızayı bir sorgulama alanına dönüştüren edebiyatını ele alacak. Konuşmada ayrıca “Almanca Dersi”nin, Nazi geçmişine ilişkin tarihsel bir roman olmaktan çıkıp nasıl evrensel bir vicdan ve özgürlük anlatısına dönüştüğü de tartışılacak.
Edebiyat dünyasında benzer buluşmalar sıkça gündeme geliyor; geçtiğimiz günlerde başka bir söyleşi dizisi de konuk yazar ağırlamıştı. Programı takip etmek isteyenler için bir diğer seçenek de Feridun Andaç’ın kaleminden yayımlanan Ömer Bozkurt söyleşisi.
“Dünyayı Çevirenler”in Lenz ve Sarısayın’a ayrılan bölümleri, bugün ve önümüzdeki hafta saat 15.30’da Apaçık Radyo’da yayınlanacak.
Kaynak: Edebiyat Haber ·


