Nathan Fielder İmzalı “You Can See Everything” Filmi Etrafındaki Övgü Histerisi
Nathan Fielder ve Lance Oppenheim imzası taşıyan "You Can See Everything" belgeseli, son dönemin en çok konuşulan ve üzerinde fırtınalar koparılan yapımlarından biri haline geldi.
Nathan Fielder ve Lance Oppenheim imzası taşıyan “You Can See Everything” belgeseli, son dönemin en çok konuşulan ve üzerinde fırtınalar koparılan yapımlarından biri haline geldi. Yönetmenlerin kontrollü ve kendi sınırlarını bilen anlatı tarzı dikkat çekse de sinema eleştirmenleri arasında filme yüklenen “çığır açıcı” sıfatı ciddi bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Filmin ortasında Amanda Seyfried sahneye dahil olarak Elizabeth Holmes karakterini yeniden canlandırmaya başladığında anlatı yapısı büyük bir dönüşüm geçiriyor. Ancak bu kurgusal hamlenin belgesel sinema tarihini kökünden değiştirdiğini iddia etmek oldukça tartışmalı bir zemin yaratıyor.
Sinema Tarihinde Gerçek ile Kurmacanın Sınırları
Yapım, izleyiciye adeta bir aynalar labirenti sunuyor. Kameranın yönetmen Nathan Fielder’ı, Nathan’ın ise Elizabeth Holmes’u izlediği bu karmaşık süreçte Amanda Seyfried’in canlandırmaları devreye giriyor. Nathan’ın terapi dilini bir araca dönüştürmesi ve kendi taraflılığını izleyiciye açması ilk etapta zekice bir hamle olarak öne çıkıyor. Fakat belgesel kurgusunda gerçeklik ile kurmacanın iç içe geçmesi sinema dünyasında yeni bir keşif değil. Öyle ki sinema festivali seçkilerinde ve sinema tarihinde yer alan “Close-Up”, “The Act of Killing” ve “F for Fake” gibi yapıtlar bu sınır ihlalini çok daha ağır bedeller ödeyerek gerçekleştirmişti.
Fielder’ın “Nathan For You” ve “The Rehearsal” projelerinden aşina olduğumuz gerçekliği sahneleme ve izleyiciyi belirsizlik içinde tutma yöntemi, bu yeni yapımda daha yüksek bütçe ve yıldız oyuncularla tekrar ediliyor. “You Can See Everything” boyunca Elizabeth Holmes’un yalan söyleyip söylemediği ya da Billy karakterinin ne kadar manipülatif olduğu gibi sorular yanıtsız bırakılıyor. Filmin üç saatlik süresi boyunca belirsizlik bir derinlik gibi sunulsa da hikayenin sonunda somut bir açılımın sağlanamaması beklenen etkiyi zayıflatıyor.
Elizabeth Holmes Odağından Uzaklaşan Anlatı Yapısı
Belgeselin ikinci yarısında odak noktası belirgin bir biçimde kaymaya uğruyor. Yapıt, başlangıçtaki “Elizabeth Holmes kimdir?” sorusundan uzaklaşarak “Nathan Fielder bu sürece ne kadar müdahil oldu?” ve “Belgesel formu ne kadar kırılabilir?” başlıklarına yoğunlaşıyor. Yönetmenin kendi varlığını kurgunun merkezine koyması, Holmes’un öyküsünü arka plana iterken biçimsel denemelerin içeriği yutmasına neden oluyor. Kimi eleştirmenler bu durumu üst düzey bir meta-anlatı başarısı olarak tanımlarken, muhalif yaklaşımlar bunu konudan kaçış olarak değerlendiriyor.
Çeşitli mecralarda yapım için “aynalar salonu”, “aldatmacanın başyapıtı”, “meta-anlatı milföyü” ve “sarsıcı” gibi tanımlamalar sıklıkla kullanılıyor. Çeşitli puan platformlarında skorların hızla yükselmesi, beklentiyi yüksek tutan izleyici kitlesinin ilk hafta oylarına dayanıyor. Fakat bu durum eserlerin sanatsal derinliğinden ziyade kolektif bir kamuoyu baskısının oluştuğunu gösteriyor. Belgeselde gerçeküstü öğeler ile biçimsel deneylerin iç içe geçtiği yapımlarda oluşturulan bu konsensüs, her zaman yapıtın mutlak başarısını temsil etmiyor.
Eleştirel Konsensüs ve Kolektif Hayranlık Tartışması
Filme yönelik coşkulu övgülerin yanında az sayıda da olsa eleştirel sesler mevcut. Time yazarı Stephanie Zacharek filmi fazla yoğun ancak seyircinin bağ kurması için yetersiz bir iş olarak nitelendiriyor. Edward Douglas ise Fielder’ın en az Holmes kadar manipülatif bir tavır sergilediğine ve bu süreçten milyonlar kazandığına dikkat çekiyor. Ne var ki bu olumsuz görüşleri dile getiren yazarlar, hızlı bir şekilde yapıtı “anlamamakla” suçlanıyor.
“You Can See Everything” etrafında örülen bu yoğun ilgi, filmin kendisinden ziyade etrafında şekillenen toplumsal histeriyi ön plana çıkarıyor. Manipülasyon mekanizmalarını konu alan bir eserin kendi eleştirmenlerini ve izleyicilerini de aynı sürecin parçası haline getirmesi dikkat çekici bir paradoks yaratıyor. Herkesin aynı anda bir yapıta hayranlık duyması, o eserin mükemmelliğini değil, muhalif kalmanın getirdiği sosyal ve entelektüel maliyeti simgeliyor.
Kaynak: Birgün ·


