SALT Galata’da Emeğin Hafızasını Anlatan “İşi Olmayan Giremez” Sergisi
SALT Galata, çalışma hayatının görünmeyen yüzünü ve emek ile sermaye arasındaki ilişkileri merceğe alan dikkat çekici bir projeye ev sahipliği yapıyor. Eylül Şenses tarafından programlanan "İşi Olmayan Giremez" sergisi, Karaköy'deki tarihi binada ziyaretçilerini ağırlıyor.
SALT Galata, çalışma hayatının görünmeyen yüzünü ve emek ile sermaye arasındaki ilişkileri merceğe alan dikkat çekici bir projeye ev sahipliği yapıyor. Eylül Şenses tarafından programlanan “İşi Olmayan Giremez” sergisi, Karaköy’deki tarihi binada ziyaretçilerini ağırlıyor. Garanti BBVA tarafından kurulan SALT’ın bu yeni projesi; fabrikaları, üretim süreçlerini ve çalışanların gündelik yaşam mücadelelerini kentsel ve küresel boyutlarıyla ele alıyor. Kültür sanat dünyasında farklı konuları işleyen sergiler arasında öne çıkan çalışma, 14 Şubat 2027 tarihine kadar Mastercard Sergi Mekânı ile yapının giriş ve birinci katlarında görülebilecek.
Değişen Fabrikalar ve Yaygınlaşan Üretim Ağları
1980’li yıllardan itibaren üretim yapısında yaşanan büyük dönüşüm, geleneksel fabrika alanlarının şehir dışına kaymasına neden oldu. Şehir merkezlerinde yer alan eski sanayi mekânları zamanla konutlara, alışveriş merkezlerine ve kültür yapılarına dönüştü. Ancak bu değişim üretim sürecinin bittiği anlamına gelmedi. Üretim faaliyetleri kent merkezlerinden çekilerek lojistik depolara, yollara ve dijital alanlara yayıldı.
Sergi, yaşanan bu dönüşümü sadece mekânsal bir yer değiştirme olarak değil; işçi bedeni, şehir yapısı ve küresel ağlar üzerinden detaylıca inceliyor. Çalışma alanlarının yalnızca mal ve hizmet üretilen yerler olmadığını, aynı zamanda insan hayatını ve toplumsal ilişkileri şekillendiren birer yaşam alanı olduğunu hatırlatıyor.
Kolektif Direniş ve Mücadelenin Sanatsal Tanıklığı
Çalışma mekânları sadece disiplin ve denetim alanları olarak kalmayıp, aynı zamanda dayanışma ve toplumsal itirazların geliştiği yerler olarak da sergide değerlendiriliyor. Sultan Gökdemir’in hazırladığı çalışma, 1989 yılında Türkiye genelinde gerçekleşen işçi eylemlerinin kenti nasıl kolektif bir itiraz alanına dönüştürdüğünü arşivlerle belgeliyor.
Tamar Levit ve Yaen S. Levi ise Neval Tarım ve Çalışan Eller korosu ile iş birliği yaparak küresel tedarik zincirleri için üretim yapan tekstil emekçilerinin hak mücadelesini odağa alıyor. İşçilerin hak arayışları ve emek süreçleri, tıpkı farklı alanlarda hak mücadelesi veren çalışanlar gibi sanatsal bir anlatımla kamuoyuna sunuluyor.
Beden, Hafıza ve Kent Mekânındaki Emek İzleri
Sergide yer alan farklı sanatçı ve araştırmacılar, emek-sermaye ilişkisinin bireyler ve mekânlar üzerindeki somut etkilerini görünür kılıyor. Merve Bedir, insan, makine ve mekân arasındaki ilişkileri bedenin otomasyon ile optimizasyona tabi tutulması üzerinden araştırıyor. Kamil Dalkır ve Sibel Karadağ ise İstanbul’daki geri dönüşüm sahalarını uluslararası atık ekonomisi çerçevesinde inceleyerek, Avrupa’dan ithal edilen atıkları işleyen işçilerin maruz kaldığı bedensel tahribatı gözler önüne seriyor.
Tarihsel ve mekânsal dönüşüme ışık tutan diğer isimlerden Belit Sağ, Sümerbank Bakırköy Bez Fabrikası’nın özelleştirilme ve tasfiye sürecine odaklanıyor. Dilşad Aladağ, Simyonoğlu Fabrikası’nın Milli Fabrika’ya ve ardından bir müzeye dönüşümünü resmi arşivler ile kişisel hafıza arasındaki gerilimler üzerinden inceliyor. Metehan Özcan ise iş ilanları ve fabrika yıllıklarından oluşturduğu arşiv çalışmasıyla modernist çalışma ve barınma alanlarındaki özel ve kamusal sınırları sorguluyor.
Kaynak: Sözcü ·



1 yorum